دوشنبه 3 آذر 1393
استاندارد در صنایع دستی

استاندارد

موفقیت و بهره ­بردن صحیح از هستی در گرو شناخت ضوابط و معیارهای حاکم بر طبیعت و اجرای آن­هاست. امروزه به چهارچوب این قوانین و ضوابط ، واژه مدرنیته" استاندارد" اطلاق می­گردد.

در دنیای پیشرفته کنونی ، رعایت استاندارد و ارتقای سطح کیفیت محصول­ها و خدمات، که به نوعی مدیریت کیفیت نیز محسوب می­گردد، پیش شرط ورود به عرصه رقابت و رمز ماندگاری در بازارهای جهانی است.

 


تاریخچه استاندارد در جهان

در سال 1926 میلادی بنیاد سازمانی جهت استاندارد رشته­ ها گذارده شد که به نام اتحادیه بین­ المللی سازمان­های ملی استاندارد خوانده شد. این اتحادیه تا آغاز جنگ جهانی دوم فعالیت داشت و سر انجام منحل گردید.

در تاریخ 14 اکتبر 1946 میلادی برابر با 22 مهر 1325 هجری شمسی ، نمایندگان 25 کشور که عمدتاً عضو کمیته هماهنگی استاندارد وابسته به سازمان ملل متحد بودند ، در لندن اجتماعی تشکیل دادند و پس از مذاکره­های طولانی به تأسیس سازمان بین المللی استاندارد با حروف اختصاریISO  به منظور یکپارچه کردن تدوین استاندارد در سراسر جهان ،ایجاد تسهیلات در تجارت بین المللی ، حمایت از تولید کننده و مصرف کننده و توسعه همکاری­های علمی ، فن­آوری ، اقتصادی  و غیره توافق نمودند.این سازمان که هم ­اکنون مقر آن در ژنو سوییس است مهمترین سازمان جهانی برای تهیه کلیه استانداردهای رشته ­های مختلف به استثنای دو رشته برق و الکترونیک و مواد دارویی می­باشد.

 


تاریخچه استاندارد در ایران

تأسیس یک سازمان برای استانداردکردن کالاها در ایران از سال 1332 مورد توجه رسمی دولت واقع گردید. از آغاز همان سال مقدمه ساختمان و تأسیس اداره استاندارد ایران فراهم شد و در 7 تیر 1338 عنوان آن به سازمان استاندارد تغییر یافت .

موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران تنها مرجع رسمی کشور است که وظیفه تعیین ، تدوین و نشر استانداردهای ملی (رسمی) ایران را بر عهده دارد.

 

 

 

صنایع ­دستی

در نیم قرن گذشته ، صنا­یع­ دستی به عنوان یکی از زمینه­ های فعالیت­های فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی در جوامع مختلف ،عامل بسیار مؤثری در توسعه­ی همه جانبه­ی کشورهای در حال رشد شناخته شده است.


تعریف:    

صنایع دستی عبارت است از"مجموعه­ای از هنر و صنعت که با بهره گیری از مواد اولیه بومی و انجام قسمتی از مراحل اساسی تولید  به کمک دست و ابزار دستی ساخته می­شود به گونه­ای که ذوق هنری ، خلاقیت فکری و مهارت    سازنده آن را به نمایش می­گذارد وهمین عامل وجه تمایز این محصولات از مصنوعات مشابه ماشینی و کارخانه­ ای  است و علاوه بر آن فلسفه یک ملت را در خود جای می دهد."


  ویژگی­های صنایع­ دستی

بدون استثنا در تمامی تعاریفی که از صنایع­ دستی ارائه شده ، به ماهیت صنعتی آن اشاره شده است.


ویژگی­های ارزنده­ای که در اینگونه صنایع موجودندعبارتند از:


-نقش فرهنگی و هویت بخشی به یک ملت(داشتن بار فرهنگی)

-عدم نیاز به سرمایه­گذاری کلان در مقایسه با سایر رشته­های صنعتی

- قابلیت ایجاد و توسعه در مناطق مختلف(شهر ، روستا و حتی جوامع عشایری)

- سهولت در ایجاد مراکز تولید

-دارا بودن ارزش افزوده زیاد در مقایسه با صنایع دیگر

-خودکفا و متکی به مواد اولیه داخلی

-کمک به رشد و توسعه اقتصادی

-داشتن زمینه­های مناسب جهت صادرات

 

   صنایع­ دستی و جهانی شدن


جهانی شدن روح حاکم زمان ماست. به خوبی می توان بحث جهانی شدن و حفظ گسترش جایگاه هویت ملی و تمدن اصیل را در مقوله هنر صنایع­ دستی قرار داد.


رمز ماندگاری و حیات آینده کشورها در روند جهانی شدن در گرو نگاه کیفی وبرنامه­ای به صنایع­ دستی است. مولود فرآیند جهانی شدن حرکت به سمت یکپارچگی زندگی بشری است و آنچه که در این فضا می­تواند اصالت و قومیت­ها را زنده و پویا نگه­دارد، عمق دادن به هنر و فرهنگ محلی و منطقه­ای با رویکرد زمان خود است.امروزه صنایع دستی به عنوان میراث مشترک بشری در سطح بین المللی عامل مؤثر برای نزدیکی و همکاری تلقی می­شود که پشتوانه­ی این همکاری در حوزه­های فرهنگ ، هنر و اقتصاد می­باشد. از جمله راهکارهایی که در زمینه تقویت ،ترویج ،تجارت و توسعه صنایع دستی مؤثر می­باشدتوجه به نیاز و زیبایی شناسی ویژه جامعه امروز می­باشد.

 

    صنایع ­دستی و استاندارد


حضور مؤثر و خلاق انسان در تولید و شکل بخشیدن به محصولات و امکان ایجاد تنوع و پیاده کردن طرح­های مختلف در مرحله ساخت ،عدم همانندی و تشابه فرآورده­های تولیدی با یکدیگر و تأثیر ذوق ، بینش و حالت هنرمند از مهمترین ویژگی­های صنایع­دستی است.با این وجود تهیه و تدوین استاندارد  را تنها برای مواد اولیه و روش­های تولید  در صنایع ­دستی می­توان تعریف کرد.


-مواد اولیه : کیفیت در صنایع­دستی  از طریق به­ کارگیری مواد مرغوب ،سطح بالائی از تکنیک و توجه ویژه به ظرایف در امر تولید نشان داده می­شود.


کیفیت بالاتر، شرط لازم و کافی برای ارتقای بهره­وری محسوب می­گردد و مقوله­ای است که امروزه توجه بسیاری را به خود جلب کرده است و در جهان رقابتی امروز به­عنوان یک پیش نیاز ضروری پذیرفته شده است که غفلت از آن به مثابه افت محصول ،کاهش حضور در بازار و تقلیل بهره وری و سودآوری محسوب می­شود.


-شیوه ­های تولید: تحول و دگرگونی در ابزارها و شیوه­های تولید محصولات صنایع­دستی به عنوان دستاورد پیشرفت­های صنعتی کمک شایانی به شکوفایی رشته­های موجود صنایع­ دستی کرده و در مواردی به دوام و بقا آن یاری رسانده است.


البته این امر تا آن جا قابل قبول است که موجب تغییر ماهیت محصولات دستی و تبدیل آن به یک کالای ماشینی نشود.



 علل استفاده از فن آوری (ابزارها و وسایل ماشینی) در رشته­ های صنایع ­دستی:


-از بین بردن بیگاری ، فعالیتهای سخت بدنی و کارهای غیر تخصصی

-افزایش میزان تولید

-تقلیل برخی هزینه­های تولید و در نهایت کاهش قیمت تمام شده­ی محصول تولیدی

-ایجاد استاندارد در قسمت­هایی از تولیدات صنایع­ دستی.

-کارگاه­های صنایع ­دستی:رعایت استانداردهای کارگاهی از قبیل: ساختمان کارگاه ، سالن کار ، تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز ، انبار مواد اولیه و محصول نهایی ،تهویه ، نور ، حرارت ، مسائل امدادی و کمک­های اولیه و غیره در جهت کاهش هزینه­ها ، ارتقا    بهره وری و تأمین سلامت کار در کارگاه­ها حائز اهمیت می­باشد.



 -فواید استانداردسازی:


استاندارد سازی صنایع­ دستی امری ضروری است. ارائه نشان استاندارد به تولیدات هنرمندان براساس معیارهایی از پیش تعیین شده صورت می­پذیرد که در گروه استاندارد سازی تشویقی و گواهی کیفیت سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران قرار می­گیرد.


سیاستگذاری مناسب از سوی مسئولین ،اطلاع رسانی و تشویق هنرمندان برای گرفتن نشان استاندارد و....از جمله   اقداماتی است که در راستای اجرای استاندارد اجباری محصولات  صنایع ­دستی مؤثر می­باشد.



از فواید استاندارد سازی محصولات صنایع دستی به موارد زیر می­توان اشاره نمود:


-کسب جایگاه مناسب صنایع­دستی کشور در رتبه­بندی جهانی

-سهولت در گسترش تجارت بین المللی

-ایجاد ارزش افزوده بیشتر صنایع­دستی

-ارتقای کیفیت تولید ، خدمات و رشد صادرات

-کاهش ریسک سرمایه گذاری در بخش تولید و توسعه پایدار

-افزایش سرمایه­گذاری­های خارجی در بخش تولید و خدمات

-تأمین سلامتی ، رفاه ، ایمنی و اطمینان مصرف کننده

 

-اهداف تدوین استانداردهای ملی ایران برای رشته­های صنایع­ دستی:


اهمیت و ارزش صنایع ­دستی ، کیفیت مواد و مصالح به کار رفته، لزوم برخورداری مواد اولیه محصولات از چهارچوب ه­ای مشخص و مدون به تأیید اساتید فنی و تولید کنندگان صنایع ­دستی و انتخاب معیار و میزانی مناسب جهت سنجش کیفی محصولات تولیدی با توجه به آخرین پیشرفتهای علمی، فنی، صنعتی و نیاز مصرف کنندگان از جمله اهداف تدوین استانداردهای ملی ایران برای رشته های صنایع دستی می­باشد.



هدف از تدوین استانداردها تعریف واژه­ ها و تعیین ویژگی­های فنی لازم برای کلیه محصولات به منظور:


-افزایش و بهبود ارزش هنری و کیفیت محصولات

-کنترل کیفی کالاهای داخلی و صادراتی مشمول استاندارد

-جلوگیری از تولید ، صدور و فروش کالاهای نامرغوب

-بهبود روش­های تولید و افزایش کارآیی صنایع

-ارایه محصولات استاندارد در نمایشگاه­ها و فروشگاه­های داخلی و خارجی

-حفظ حقوق مصرف کنندگان، هنرمندان و صنعتگران.

 

واحدهای دارای پروانه کاربرد علامت استاندارد صنایع دستی:


آدرس محل فعالیت

تلفن تماس

تاریخ دریافت پروانه

رشته فعالیت

نام و

نام خانوادگی

خ پروین-حکیم شفائی دوم- شهیدان نباتی-پ10

2217391

26/6/90

مصنوعات خاتم

منوچهر خادم ملت

میدان امام

2225705

26/12/87

مصنوعات خاتم

اصغر خاتم معمار

خوراسگان-خ شریعتی-فجر

5212602

7/6/90

مصنوعات خاتم

علی کبیری خوراسگانی

خ کاوه-سرای هنرمندان

09131860016

27/7/88

مصنوعات نقره

محمدرضا کاظم جزی

خ کاوه-سرای هنرمندان

3371072

15/10/87

مصنوعات نقره

محسن لطفی

چهارباغ بالا-مجتمع کوثر-فاز 2

6204048

8/5/86

مصنوعات نقره

لطف اله فرقدانی

بازارحکیم- ورودی 2

2120025

2/3/90

مصنوعات نقره

رضا چهارباغی

خ چهارباغ عباسی

2205565

2/3/90

مصنوعات نقره

ابراهیم خلیلیان گورتانی




رشته های صنایع دستی استاندارد:
(لطفا برای کسب اطلاعات بیشتر گزینه های زیر را انتخاب و فایل مربوطه را دانلود نمایید)

هنر خاتم سازی

هنر مینا کاری

هنر قلمکار

هنر قلمزنی