یک شنبه 26 آبان 1398

قلم زنی:

نقش اندازی بر بدنه های فلزی از جنس مس،برنج،طلا،نقره از طریق چکش و قلم های فولادی ر ابه اصطلاح قلم زنی میگویند.قلم زنی یک شیوه تزئینی است که بشر گذشته آن را همزمان با شناخت فلزاتی که در طبیعت وجود داشته و کشف چگونگی کار با آنها  ابداع کرده است .امروزه قلمزنی یکی ازرشته های هنر سنتی ایران است که در رده هنرهای صناعی و در گروه فلزکاری قرار دارد.این هنر باقدمتی هزار ساله از جمله هنرهایی است که همچنان با تمام سبک و روشهای خود در اصفهان اجرا می گردد.شیوه کار قلمزنی بدین صورت است ابتدا آن شی را که می خواهند روی آن قلم بزنند در اصطلاح قیر می گذارند ضخامت قیر باید در حدی باشد که موقع قلم زدن ضمن اینکه  فرم کلی کار را در حین چکش زدن نگه می دارد مانعی باشد برای جلوگیری از سوراخ شدن بدنه. پس از قیر گرفتن طرح به صورت چرمه و گرد ذغال به بدنه منتقل و سپس باقلمی با همین نام نیم برده می شود. در اجرای طرح های ذهنی،طرح بدون چرمه و مستقیما بر بدنه نیم بر می شود .در ادامه نقش باقلم فولادی که نوک آن حالتهای مختلفی دارد نیم ور،پایین بری و پرداز می شود .قلمهایی چون گرسوم،یک تو،نیم ور،ناخنی،بادامی،تخم گلی و... . پس از اتمام قلم زنی قیر به وسیله حرارت از آن جدا شده و قیرهای اضافی پاک می گردد . درنهایت سطح قلم زده شده را باروغن جلا آغشته  کرده وسپس دوده می زنند تا زمینه و فرورفتگی های کار به رنگ سیاه درآید.این نوع قلم زنی ساده ترین و درعین حال رایج ترین شیوه اجرا می باشد .در قلمزنی برجسته یا جنده کاری قیر گیری طی دو مرحله انجام می گیرد بدین صورت که ابتدا روی کار قیر اندود شده و باقلمهای مخصوص جنده کاری قسمتهایی از طرح بیرون زده می شود پس از قیر گیری مجدد در پشت کار قسمت های برجسته مجدداقلم زنی می شود .محصولات قلمزنی شده مسی به صورت قرمز و یا با لایه ای از نقره یا طلا آبکاری و عرضه می گردد.یکی از مشاغل وابسته به قلم زنی سفیدگری است که طی آن لایه ای از قلع سطح قرمز مس و یا برنج راپوشش داده و سفید می کنند.استاد کارقلم زدن از سفید کاری برای سفید کردن بدنه هایی که بداین صورت عرضه می شوند استفاده می کندبدین ترتیب که قبل از قلم زنی ابتدا ظرف مورد نظر قلع اندود شده وسپس روی آن قلم زدهمی شود . ظرافت طرح ،یکنواختی همه سطوح بدنه و اجرای درست طرح از جمله امتیازات یک اثر خوب و ماندگار می باشد.