اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان
تاريخ و زمان: 1399/02/06 12:27 | دسته بندی: عمومی

دورنمای صنعت گردشگری ایران درسال۱۳۹۹

یادداشت
صنعت گردشگری به عنوان متنوع ترین و یکی از رو به رشدترین صنایع در سده بیست و یکم میلادی، امروزه به یکی از مهمترین منابع درآمد و ایجاد فرصت های شغلی  و ارزآوری برای کشورهای مختلف تبدیل شده و این درحالی است که این صنعت با ایجاد ارزش افزوده در اقتصاد، بسیاری از فعالیت های اقتصادی و فرهنگی را در جهان تحت تاثیر قرار داده است.
 کشور عزیزمان ایران، امروزه با وجود بیش از یک میلیون جاذبه فرهنگی که حاصل فرهنگ و تمدن چند هزار ساله نیاکان است، در کنار میراث طبیعی ارزشمند و بی نظیر، همراه با چهار فصل منظم، بیش از یک دهه است که با تلاش‌ های فعالان این صنعت گام در بازار رقابت گردشگری بین المللی گذاشته و توانسته است بدون وابستگی چندان به منابع دولت و به صورت خودکفا نه تنها به توسعه دست یابد، بلکه جای خود را در بحث تولید ناخالص ملی به سرعت تثبیت نماید.
اگر نگاهی ژرف اندیشانه به فراز و فرودهای این صنعت در ایران در یک دهه گذشته داشته باشیم،  در می یابیم که فقط در سال ۱۳۹۸ این صنعت نوپا به اندازه تمام آن سال ‌ها، تحول از سر گذرانده که از آن جمله می توان به تشدید تحریم های ظالمانه  آمریکا، وقوع سیل در فروردین ماه، نا آرامی های آبان ماه، سقوط هواپیمای اوکراینی، گسترش ویروس منحوس کرونا و همزمانی آن با نوروز99 اشاره کرد، و این در حالی بود که فعالان گردشگری و صنایع دستی که با پشت سر گذاردن این بحران ‌ها بخش قابل توجهی از بازار گردشگری خارجی خود را از دست داده بودند در نوروز امسال به دنبال جبران بخش کوچکی از دغدغه های خود از طریق  فعالیت در بازار داخلی در بازده زمانی کوتاه مدت نوروز بودند، زیرا خود به نیکی می دانستند که بسیاری از تورهای خارجی در طول ماه های اردیبهشت و خرداد ماه سال ۱۳۹۹ به دلایلی که در بالا ذکر شد تعلیق شده است، لذا فعالان گردشگری نه تنها بسیاری از تورهای خود را در نیمه چهارم سال ۱۳۹۸ از دست داده بودند، بلکه چشم انداز روشنی نیز حداقل در زمینه تورهای خارجی در نیمه اول سال۱۳۹۹نداشتند. 
با این وصف با اعلام ستاد ملی مبارزه با ویروس کرونا مبنی بر ممنوعیت سفر در نوروز، به یکباره تمامی امید فعالان این صنعت برای ادامه حیات به نا امیدی تبدیل شد.
هم اینک و با گذشت یک ماه از انتشار ویروس کرونا در کشور و تعطیلی کامل تاسیسات گردشگری، طبق برآوردهای اولیه کارشناسان این حوزه، مشاغل اصلی و وابسته به این صنعت همانند واحدهای اقامتی، پذیرایی، ایرلاین ها، شرکت های حمل و نقل گردشگری، دفاتر خدمات مسافرتی و سامانه های رزرواسیون، آنهم تا اطلاع ثانوی تعطیل شده اند، لذا با این وصف سفره سفرهای داخلی نیز همانند سفرهای خارجی برچیده شد و این در حالی بود که وزارت متبوع به عنوان رییس کمیته گردشگری و فضاهای ورزشی ستاد ملی کرونا و در زمینه جلوگیری از شیوع این بیماری، کلیه بناهای تاریخی و جاذبه های گردشگری، نوروزگاه ها، جشنواره ها و نمایشگاه های صنایع دستی را تعطیل اعلام کرد و فعالیت واحدهای اقامتی بخصوص هتل ها را منوط به رعایت پروتکل بهداشتی اعلام کرد که این موضوع هم با بی رقبتی آنها روبرو شد و صاحبان واحدهای اقامتی با میل خود واحدهای خود را تعطیل کردند و همین نکته کافی بود تا امنیت شغلی کارکنان این واحدها تحت تاثیر قرارگیرد به گونه ایی که هتل عباسی اصفهان بعد از 53 سال فعالیت به طور کامل تعطیل شد و از سوی دیگر ماموریت و وظایف کارشناسان نظارت در سراسر کشور را در بازرسی های قاطع بخصوص در مواجهه با واحدهای غیر مجاز تاسیسات گردشگری دو چندان کرد که نتیجه آن پلمب صدها واحد متخلف و غیر مجاز بود.

و اما پایان شب سیه سفید است:
 به هر ترتیب اپیدمی بیماری کرونا نیز، مانند بیماری های دیگر همچون: سارس، آنفولانزا و ابولا تمام می شود و در ایران نیز مانند اکثر مقاصد گردشگری دنیا همانند: اسپانیا، ایتالیا، فرانسه، تایلند و ترکیه و امارات همه پروازها از سرگرفته می شود، با این وصف وظیفه دولت برای ترمیم و کمک به التیام این زخم ها بیش از پیش خواهد بود.

ماموریت های پسا کرونا و نقش دولت در خصوص گردشگری داخلی :
صنعت گردشگری در کشور ما هنوز نوپا است، لذا به نظر می رسد دولت باید با ایجاد یک صندوق حمایتی، از  این صنعت و سرمایه گذاران و فعالان آن حمایت کند و یا اینکه همانند اتاق اصناف، اتاق گردشگری بخش خصوصی را ایجاد و دولت نیز تسهیلات مناسب در اختیار ایشان قرار دهد.
ضرورت  مساعدت های لازم در خصوص هزینه های انرژی بمدت ۳ ماه، حذف و بخشودگی عوارض شهرداری در سال ۹۹، تخفیف مالیات بر درآمد سالانه، بخشودگی یا تخفیف حق بیمه سهم کارفرما، ارائه تسهیلات بانکی به منظور پرداخت حقوق کارکنان، استمهال در تسهیلات اخذ شده  از جمله  حمایت هایی است که دولت و به ویژه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی می تواند به عنوان یک بسته پیشنهادی به فعالان این صنعت در راستای جلوگیری از سرخوردگی آنان در سال ۱۳۹۹ ارائه کند.
همچنین در راستای رونق دوباره گردشگری داخلی، ایجاد و ارائه طرحی همانند سفر کارت ملی و تصویب در هیات دولت و تزریق اعتبارات به بخش رفاهی دستگاهها به ویژه در فصل تابستان بسیار مثمر ثمر خواهد بود.
همچنین در اقدامی دیگر می توان با ارائه سهمیه بنزین سفر در 2 مرحله در طرح تابستانه سفر  و یا اعیاد فطر و قربان و یا افزایش ایام تعطیلات، همچون تعطیلات زمستانی، بخشی از خسارت های وارده به این صنعت را جبران کرد.

احیای  مجدد طرح شناسائی کشورهای هدف گردشگری در راستای رونق مجدد گردشگری خارجی:
یکی از نقش های مهم دولت و وزارتخانه متولی گردشگری در دوران پسا کرونا، بی شک احیا گردشگری خارجی است، لذا برای جذب گردشگران از کشورهای هدف و برای احیا انواع گردشگری از جمله: فرهنگی، تاریخی، اکوتوریسم و ماجراجویانه باید در دوران پسا کرونا، با دعوت از گروه های تخصصی و تاثیر گذار مانند هنرمندان و خبر نگاران ضمن معرفی ویژگی های تاریخی و فرهنگی ایران به دنبال، جذب سرمایه گذاری خارجی برای ایجاد توسعه زیر ساخت ها بخصوص مراکز تفریحی گردشگری بزرگ و گردشگری خلاق بود .
با این حال در این پروسه تلاش برای ایجاد تعامل جهانی، نباید از تعامل و همفکری با سازمان بهداشت جهانی غافل شد.
همچنین در دوران پسا کرونا، نقش سفارتخانه ها و رایزن های فرهنگی در ارائه تصویر واقعی از ایران و کم رنگ کردن جریان ایران هراسی و معرفی جاذبه های گردشگری و همچنین معرفی امنیت پایدار ایران در کنار شرکت قدرتمندانه در نمایشگاه های بین المللی گردشگری، به منظور برپا شدن دوباره گردشگری خارجی ایران  بسیار موثر خواهد بود.

کامران هارونی - کارشناس ارشد گردشگری
اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان